โรคย้ำคิดย้ำทำ เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าเพราะอะไรจะต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ว่ายังมีความคิดว่าสะอาดไม่เพียงพอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆทั้งที่ไม่ได้อยากคิด"
พฤติกรรมหรือความนึกคิดพวกนี้เป็นสิ่งที่หลายๆคนบางทีอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน ก็เลยนำมาซึ่งคำถามว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวการณ์ทางสุขภาพเกี่ยวกับจิตที่เกี่ยวโยงกับความนึกคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่ต้องการให้เกิด รวมถึงการกระทำหรือพฤติกรรมบางอย่างที่รู้สึกว่าจำเป็นต้องทำใหม่เพื่อลดความรู้สึกวิตกกังวลหรือความรู้สึกกังวล
การถูกใจความสะอาด การสำรวจหลายคราว หรือการคิดเรื่องเดิมเสมอๆไม่ได้แสดงว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การประเมิน OCD จำเป็นต้องพิจารณาหลายองค์ประกอบ อีกทั้งรูปแบบของความคิดรวมทั้งพฤติกรรม ระยะเวลา ความทุกข์ที่เกิดขึ้น และผลพวงต่อการใช้ชีวิต โดยเหตุนี้เนื้อหานี้จึงมิได้มีจุดมุ่งหมายให้ผู้อ่านนำอาการไปประเมินหรือวินิจฉัยตัวเองว่าเป็น OCD แต่อยากช่วยให้รู้เรื่องภาวการณ์นี้มากยิ่งขึ้น รวมทั้งรู้ว่าเมื่อไหร่ควรจะอ้อนวอนจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions คืออะไร?
Obsessions คือความคิด ภาพในใจ หรือแรงกระตุ้นที่เกิดขึ้นซ้ำๆและก็ยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวอาจไม่ต้องการให้เกิดแนวคิดเหล่านั้นก็ตาม
ดังเช่นว่า
- กังวลว่าตัวเองอาจจะส่งผลให้ผู้อื่นได้รับอันตราย
- กลัวการแปดเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตนเองทำบางอย่างผิดหรือเปล่า
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ต้องการเกิดขึ้นในหัว
- อยากที่จะให้อะไรบางอย่างอยู่ในแบบอย่างที่ "ถูก" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความคิดพวกนี้อาจจะทำให้เกิดความวิตกกังวล ความกลัว ความรู้สึกว่าตัวเองผิด หรือความไม่สบายใจเป็นอย่างมาก
Compulsions คืออะไร?
Compulsions เป็นความประพฤติหรือความประพฤติทางใจที่บุคคลมีความรู้สึกว่าจำต้องทำอีกครั้ง ที่จะตอบสนองต่อความนึกคิดหรือความรู้สึกบางสิ่งบางอย่าง หรือเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่มีความจำเป็นต้องเป็นพฤติกรรมที่คนอื่นๆเห็นเสมอ บางบุคคลอาจมี Mental Compulsions หรือแนวทางการทำบางสิ่งบางอย่างซ้ำๆด้านในความคิด อาทิเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทบทวนความจำบ่อยๆ
OCD มิได้หมายคือเพียง "เป็นคนถูกใจความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" บำบัด OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) แต่ว่าเป็นลักษณะของความนึกคิดรวมทั้งพฤติกรรมที่สามารถนำมาซึ่งการก่อให้เกิดความทุกข์และรบกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ และแต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือความประพฤติที่แตกต่าง
ความคิดหรือความกังวลที่เกิดซ้ำ
บางบุคคลอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้จะเพียรพยายามหยุดคิด แต่ก็กลับมาอีกความคิดกลุ่มนี้บางทีอาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่อยากคิด รวมทั้งบางเวลาบางทีอาจขัดกับความศรัทธาหรือค่าความนิยมของตัวเอง จึงทำให้มีความรู้สึกกลัว รังเกียจ รู้สึกไม่ถูก ไหมบันเทิงใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา ไม่ได้มีความหมายว่าพวกเราอยากได้ทำสิ่งนั้นจริงๆ
ด้วยเหตุว่ามันเป็นเพียงความนึกคิด และก็เราสามารถเลือกได้ว่าอยากจะลงมือกระทำไหม
ดูแลตนเองพื้นฐานเมื่อมีความคิดหรือพฤติกรรมบ่อยๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการต่อกร แต่ไม่ควรใช้แทนการคาดการณ์หรือการรักษาจากผู้เชี่ยวชาญ อาการ OCD โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออาการเริ่มรบกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในเบื้องต้นคือการสังเกตตัวเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังนี้
"ความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"ในเวลานั้นฉันทำอะไรเพื่อให้ตนเองรู้สึกดีขึ้น?"
"ความประพฤติปฏิบัตินั้นช่วยได้เพียงชั่วครั้งชั่วคราวหรือไม่?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถใช้ประโยชน์สำหรับการสนทนา อาการ OCD หารืออาการกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญได้ รวมทั้งช่วยทำให้เห็นลักษณะของปัญหา นอกเหนือจากนั้น การนอนให้เพียงพอ ทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ บริหารร่างกายตามสมควร และก็จัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาสุขภาพโดยรวม ถึงแม้สิ่งพวกนี้จะมิได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าเดาด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบบ่อยๆหรือถามคนรอบข้างเพื่อให้เชื่อมั่น ด้วยเหตุว่าในบางคนความประพฤติปฏิบัติสืบหาความแน่ใจบ่อยๆอาจเปลี่ยนเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความรู้สึกไม่สบายใจได้
สิ่งจำเป็นกว่าการนับปริมาณครั้ง เป็นกระบวนการทำความรู้ความเข้าใจว่าเกิดไอเดียหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา การกระทำนั้นมีหน้าที่ยังไง และทั้งหมดทั้งปวงกำลังสร้างความทุกข์หรือก่อกวนชีวิตแค่ไหน
หากคุณมีความรู้สึกว่าความนึกคิดหรือพฤติกรรมต่างๆพวกนี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลาเยอะขึ้นเรื่อยๆ หรือทำให้จำต้องเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดคุยกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ โรคย้ำคิดย้ำทำ ด้านสุขภาพจิต จะช่วยให้ได้รับการคาดคะเนอย่างมีระบบ รวมทั้งสามารถด้วยกันคิดแผนจัดแจงและก็จัดการที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ ถ้ายังไม่แน่ใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรทำนัดพบขอคำแนะนำผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ เพื่อได้รับข้อเสนอแนะเเละวิธีการรับมืออย่างเหมาะสม
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
คลิ๊กอ่านรายละเอียด OCD คืออะไร ได้ที่ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)