โรคย้ำคิดย้ำทำ เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แม้กระนั้นเพราะเหตุใดจำเป็นต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แม้กระนั้นยังรู้สึกว่าสะอาดไม่เพียงพอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆในขณะที่ไม่ต้องการที่จะอยากคิด"
พฤติกรรมหรือความคิดเหล่านี้เป็นสิ่งที่หลายท่านบางทีอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน จึงกระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดปริศนาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นสภาวะทางสุขภาพทางจิตที่เกี่ยวโยงกับความนึกคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นซ้ำๆและไม่อยากให้เกิด รวมถึงการกระทำหรือความประพฤติปฏิบัติบางสิ่งที่มีความคิดว่าจำต้องทำอีกครั้งเพื่อลดความหนักใจหรือความรู้สึกหนักใจ
การชอบความสะอาด การตรวจดูบ่อย หรือการคิดเรื่องเดิมเสมอๆไม่ได้หมายความว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การวัด OCD จะต้องไตร่ตรองหลายส่วนประกอบ ทั้งลักษณะของความคิดและความประพฤติ ระยะเวลา ความทุกข์ใจที่เกิดขึ้น และก็ผลพวงต่อการใช้ชีวิต ด้วยเหตุนี้บทความนี้ก็เลยไม่ได้มีวัตถุประสงค์ให้ผู้อ่านนำอาการไปประเมินหรือตัดสินตัวเองว่าเป็น OCD แต่ว่าอยากได้ช่วยทำให้เข้าใจสภาวะนี้มากเพิ่มขึ้น แล้วก็รู้ดีว่าเมื่อไหร่ควรขอร้องจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ
Obsessions เป็นอย่างไร?
Obsessions เป็นความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงผลักดันที่เกิดขึ้นบ่อยๆแล้วก็ยากที่จะควบคุม ถึงแม้เจ้าตัวบางทีอาจไม่อยากให้เกิดแนวคิดเหล่านั้นก็ตาม
ตัวอย่างเช่น
- เป็นห่วงว่าตนเองอาจจะส่งผลให้บุคคลอื่นมีอันตราย
- กลัวการปนเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตนเองทำอะไรบางอย่างไม่ถูกไหม
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ได้อยากต้องการเกิดขึ้นในหัว
- อยากให้อะไรบางอย่างอยู่ในแบบที่ "ถูกต้อง" หรือเพอร์เฟ็ค
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความคิดกลุ่มนี้อาจจะเป็นผลให้กำเนิดความกลุ้มใจ ความหวาดกลัว ความรู้สึกผิด หรือความว้าวุ่นใจเป็นอย่างมาก
Compulsions เป็นยังไง?
Compulsions เป็นการกระทำหรือความประพฤติปฏิบัติทางจิตใจที่บุคคลมีความคิดว่าจำต้องทำอีกครั้ง เพื่อตอบสนองต่อความคิดหรือความรู้สึกบางอย่าง หรือเพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นที่ต้องเป็นความประพฤติปฏิบัติที่คนอื่นๆเห็นเสมอไป บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือกระบวนการทำบางอย่างซ้ำๆภายในความนึกคิด ตัวอย่างเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทวนความทรงจำซ้ำๆ
OCD ไม่ได้คือเพียงแค่ "เป็นคนถูกใจความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" บำบัด OCD แต่เป็นรูปแบบของความคิดและความประพฤติปฏิบัติซึ่งสามารถส่งผลให้เกิดความทุกข์ใจแล้วก็รบกวนชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ
อาการหรือสัญญาณที่พึงสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายแบบ และแต่ละคนอาจมีรายละเอียดของความคิดหรือพฤติกรรมที่ไม่เหมือนกัน
ความนึกคิดหรือความรู้สึกหนักใจที่เกิดซ้ำ
บางบุคคลอาจมีความคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้ว่าจะพยายามหยุดคิด แต่ว่าก็กลับมาอีกความนึกคิดเหล่านี้บางทีอาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่ได้อยากต้องการคิด แล้วก็บางเวลาบางทีอาจขัดกับความเชื่อถือหรือค่านิยมของตัวเอง ก็เลยทำให้มีความรู้สึกกลัว รังเกียจ รู้สึกไม่ถูก หรือเปล่าสบายใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้หมายความว่าพวกเราต้องการทำสิ่งนั้นจริงๆ
เพราะมันเป็นเพียงแต่ความนึกคิด รวมทั้งเราสามารถเลือกได้ว่าอยากจะลงมือกระทำหรือเปล่า
ดูแลตัวเองพื้นฐานเมื่อมีความคิดหรือการกระทำบ่อยๆ
การดูแลตัวเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการต่อกร แต่ไม่ควรใช้แทนการประเมินหรือการดูแลและรักษาจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ ปรึกษานักจิตวิทยา OCD โดยยิ่งไปกว่านั้นเมื่ออาการเริ่มรบกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในพื้นฐานคือการสังเกตตัวเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังต่อไปนี้
"ความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"เวลานี้ฉันทำอะไรเพื่อให้ตัวเองรู้สึกดีขึ้น?"
"ความประพฤติปฏิบัตินั้นช่วยได้เพียงชั่วครั้งชั่วคราวหรือไม่?"
ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้สำหรับในการคุย อาการ OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) ขอคำแนะนำอาการกับผู้เชี่ยวชาญได้ รวมทั้งช่วยทำให้เห็นรูปแบบของปัญหา ยิ่งกว่านั้น การนอนให้พอเพียง ทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายตามความเหมาะสม รวมทั้งจัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการรักษาสุขภาพโดยรวม แม้สิ่งเหล่านี้จะไม่ได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดคะเนด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบข้างเพื่อมั่นใจ เพราะเหตุว่าในบางคนความประพฤติค้นหาความแน่ใจซ้ำๆบางทีอาจแปลงเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจได้
สิ่งสำคัญกว่าการนับจำนวนครั้ง เป็นการทำความรู้ความเข้าใจว่าเกิดแนวคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีพฤติกรรมอะไรตามมา ความประพฤตินั้นมีบทบาทอย่างไร และทั้งปวงกำลังสร้างความทุกข์ใจหรือก่อกวนชีวิตเท่าไร
ถ้าหากคุณมีความรู้สึกว่าความนึกคิดหรือการกระทำต่างๆดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลามากขึ้น หรือทำให้จำต้องหลบหลีกสิ่งต่างๆการ นัดคุยกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ OCD คืออะไร ด้านที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต จะช่วยให้ได้รับการประเมินอย่างมีระบบ รวมทั้งสามารถด้วยกันคิดแผนจัดการรวมทั้งรับมือที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ ถ้าเกิดไม่มั่นใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรทำนัดพบปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อได้รับข้อเสนอเเละกรรมวิธีรับมืออย่างเหมาะสม
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
สอบถามและอ่านรายละเอียด บำบัด OCD ได้จาก >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)