อาการวิตกกังวล อาการวิตกกังวลเป็นยังไง? สัญญาณที่ควรสังเกตแล้วก็แนวทางรับมือ |Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png/v1/fill/w_740,h_740,al_c,q_90,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png)
ความไม่ค่อยสบายใจเป็นการสนองตอบตามธรรมชาติที่สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อเผชิญกับความไม่เที่ยง แรงกดดัน หรือเหตุการณ์ที่พวกเราประเมินว่าอาจมีอันตราย ดังเช่นว่า การสอบ การสัมภาษณ์งาน ปัญหาความเชื่อมโยง หรือการตัดสินใจหัวข้อหลัก
ความกลุ้มอกกลุ้มใจในระดับที่พอดีอาจช่วยให้เราระมัดระวัง วางแผน แล้วก็จัดแจงต่อเหตุการณ์ได้ดีขึ้น แม้กระนั้น ถ้าความกังวลใจเกิดขึ้นหลายครั้ง มีความรุนแรง ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มส่งผลต่อการนอน การทำงาน การเล่าเรียน ความเกี่ยวพัน และการใช้ชีวิตประจำวัน Anxiety อาการดังที่กล่าวถึงมาแล้วอาจควรได้รับการประมาณเพิ่มเติม
เนื้อหานี้ชี้แจงความหมายของ ความรู้สึกกลุ้มใจ (Anxiety) อาการที่อาจพบ ไม่เหมือนกันระหว่างความไม่สบายใจทั่วๆไปกับโรควิตกกังวล ตลอดจนวิธีในการดูแลเบื้องต้นแล้วก็ตอนที่ควรจะพิจารณาขอความเห็นผู้ชำนาญ
ความกลุ้มอกกลุ้มใจ (Anxiety) คืออะไร?
ความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจหมายถึงสภาวะของความหวาดกลัว ความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจ หรือความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลคาดหมายว่าอาจมีเรื่องที่มีอันตราย ไม่แน่นอน หรือควบคุมได้ยาก
การมีความรู้สึกไม่สบายใจเป็นบางโอกาสมิได้แสดงว่าบุคคลนั้นมีโรคตื่นตระหนก
ผู้ที่มีความผิดปกติในกลุ่มโรคไม่สบายใจมักมีความกลัวหรือความรู้สึกหนักใจในระดับที่รุนแรงรวมทั้งเยอะเกินไป ควบคุมได้ยาก แล้วก็บางทีอาจเกิดร่วมกับอาการทางความนึกคิด ร่างกาย และความประพฤติ รวมถึงส่งผลต่อการใช้ชีวิตในครอบครัว สังคม การเรียน หรือการทำงาน
อาการตื่นตระหนกมีอะไรบ้าง?
อาการวิตกกังวลสามารถแสดงออกได้หลายด้าน และก็แต่ละบุคคลอาจมีแบบอาการแตกแตกต่าง
อาการที่อาจพบ เช่น
- ด้านความนึกคิดรวมทั้งอารมณ์: วิตกกังวลมากเกินความจำเป็น คิดวน เดาผลลัพธ์ในทางลบ รู้สึกเคร่งเคลียด กระวนกระวาย รำคาญ สมาธิลดน้อยลง หรือตกลงใจได้ยาก
- ด้านร่างกาย: ใจเต้นเร็วหรือใจสั่น เหงื่อไหลไคลย้อย สั่นเทิ้ม อาเจียน ไม่สบายท้อง กล้ามตึง รู้สึกอิดโรยง่าย หรือนอนได้ยาก
- ด้านการกระทำ: เลี่ยงเหตุการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดความไม่สาบายใจ เลื่อนกิจกรรมอะไรบางอย่างออกไป หรือจำกัดการใช้ชีวิตเพราะว่ากลัวว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่ปรารถนา
อาการโรควิตกอาจรวมทั้งปัญหาด้านสมาธิแล้วก็การตัดสินใจ ความรำคาญ ความตึงเครียด ความกระสับกระส่าย ใจสั่น เหงื่อซึม ตัวสั่น ปัญหาเรื่องการนอน แล้วก็ความรู้สึกว่ากำลังจะมีอันตรายขึ้น
แม้กระนั้น อาการทางร่างกายบางจำพวก ตัวอย่างเช่น ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจลำบาก หรือหน้ามืด อาจจะเกิดขึ้นได้ก็เพราะมูลเหตุทางร่างกายได้เหมือนกัน ถ้ามีลักษณะอาการร้ายแรง เฉียบพลัน หรือไม่สามารถกำหนดต้นสายปลายเหตุได้ ควรเข้ารับการประเมินทางด้านการแพทย์
ความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจทั่วๆไปกับโรคไม่สบายใจแตกต่างกันอย่างไร?
(https://static.wixstatic.com/media/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_416,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg)
ความไม่สาบายใจทั่วๆไปมักเกิดขึ้นสโมสรกับสถานะการณ์หรือปัญหาที่มีต้นสายปลายเหตุแจ่มแจ้ง ปรึกษานักจิตวิทยา วิตกกังวล (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety) ตัวอย่างเช่น แรงกดดันจากงาน การสอบ ปัญหาเรื่องการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงในชีวิต และก็มักน้อยลงเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
ในทางตรงกันข้าม โรควิตกกังวลมีลักษณะของความกลัวหรือความกลุ้มอกกลุ้มใจที่มากเกินไป ควบคุมได้ยาก และเกิดขึ้นตลอดจนก่อให้เกิดความทุกข์ใจหรือกระทบต่อการดำรงชีวิตอย่างมีนัยสำคัญ
โรคตื่นตระหนกไม่ได้มีเพียงแค่ต้นแบบเดียว แต่ว่ามีหลายสภาวะ เช่น
Generalized Anxiety Disorder ซึ่งมีลักษณะกังวลมากเกี่ยวกับหลายเรื่องในชีวิตประจำวัน, Panic Disorder ซึ่งเกี่ยวข้องกับ Panic Attack และความกลัวว่าจะเกิดอาการซ้ำ, Social Anxiety Disorder ซึ่งเกี่ยวโยงกับความหวาดกลัวหรือวิตกอย่างมากในสถานการณ์ด้านสังคม บำบัดความวิตกกังวล และ Specific Phobia ซึ่งเป็นความกลัวเป็นอย่างมากต่อสิ่งหรือเหตุการณ์บางประเภท
การมีอาการบางข้อก็เลยไม่เพียงพอสำหรับการวินิจฉัยโรค และก็ควรจะพิจารณาจากภาพรวมของอาการร่วมกับการคาดคะเนโดยผู้ที่มีความชำนาญ
อะไรเป็นปัจจัยที่เกี่ยวพันกับความรู้สึกหนักใจ?
ความรู้สึกวิตกกังวลไม่ได้มีเหตุมาจากปัจจัยเพียงแค่ด้านเดียว
ต้นเหตุที่เกี่ยวพันบางทีอาจมีความเคร่งเครียดจากการทำงานหรือการเล่าเรียน ปัญหาความข้องเกี่ยว ปัญหาเกี่ยวกับทางการเงิน การเปลี่ยนแปลงสำคัญในชีวิต ประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ การสูญเสีย ปัจจัยทางลักษณะท่าทาง สุขภาพด้านร่างกาย การนอน และก็ต้นสายปลายเหตุทางชีวภาพ
โรคกังวลมีเหตุที่เกิดจากความเกี่ยวข้องที่สลับซับซ้อนของต้นเหตุด้านสังคม จิตใจ และชีวภาพ แล้วก็ผู้ที่เคยผ่านประสบการณ์ที่ทุกข์ยาก เป็นต้นว่า การถูกทำร้าย การสูญเสียอย่างรุนแรง หรือเรื่องไม่พึงประสงค์ อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
ฉะนั้น การมองว่าความกังวลมีต้นเหตุมาจากการคิดมากมายเพียงอย่างเดียวจึงไม่สามารถที่จะชี้แจงภาวะดังกล่าวข้างต้นได้อย่างครบถ้วน
ความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจแบบไหนที่ควรจะเริ่มขอร้อง?
การพิเคราะห์ว่าความไม่สบายใจมีผลต่อการดำรงชีวิตมากเท่าใด โรควิตกกังวล ควรไตร่ตรองปรึกษาผู้ที่มีความชำนาญเมื่อความรู้สึกกลุ้มใจมีลักษณะตลอด ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มมีผลต่อการนอน การศึกษา การทำงาน ความเกี่ยวข้อง การเข้าสังคม หรือความสามารถสำหรับในการทำกิจกรรมตามธรรมดา
อีกสัญญาณหนึ่งคือการเริ่มเลี่ยงสถานการณ์ต่างๆเยอะขึ้นเรื่อยๆเพราะเหตุว่าความหวาดกลัวหรือความวิตกกังวล เป็นต้นว่า หลบหลีกการเดินทาง การพบปะผู้คน การร่วมสัมมนา หรือสถานการณ์ที่เคยสามารถทำได้ตามปกติ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_493,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg)
การหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่กระตุ้นความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจเป็นแบบที่พบได้ในโรคตื่นตระหนก รวมทั้งอาการบางทีอาจมีผลต่อการดำเนินชีวิตในหลายด้าน
รายละเอียดด้านใน https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)