บำบัด OCD เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าเพราะเหตุใดต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ว่ายังมีความคิดว่าสะอาดน้อยเกินไป"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆในขณะที่ไม่ต้องการคิด"
พฤติกรรมหรือความคิดเหล่านี้เป็นสิ่งที่หลายคนอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน จึงกระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดปริศนาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นสภาวะทางสุขภาพทางจิตที่เกี่ยวโยงกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่อยากให้เกิด รวมถึงพฤติกรรมหรือความประพฤติบางสิ่งบางอย่างที่รู้สึกว่าต้องทำอีกครั้งเพื่อลดความไม่ค่อยสบายใจหรือความรู้สึกกังวล
การถูกใจความสะอาด การตรวจตราหลายครั้ง หรือการคิดเรื่องเดิมบ่อยๆมิได้แสดงว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การประเมิน OCD จำเป็นต้องพินิจพิเคราะห์หลายส่วนประกอบ อีกทั้งลักษณะของความนึกคิดรวมทั้งการกระทำ ระยะเวลา ความทุกข์ที่เกิดขึ้น และผลพวงต่อการใช้ชีวิต โดยเหตุนั้นบทความนี้ก็เลยไม่ได้มีจุดมุ่งหมายให้นักอ่านนำอาการไปประเมินหรือตัดสินตนเองว่าเป็น OCD แม้กระนั้นอยากช่วยทำให้เข้าใจภาวการณ์นี้เพิ่มมากขึ้น และก็รู้ว่าเมื่อไหร่ควรจะวิงวอนจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ
Obsessions เป็นยังไง?
Obsessions คือความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงกระตุ้นที่เกิดขึ้นบ่อยๆและยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวบางทีอาจไม่อยากให้เกิดไอเดียพวกนั้นก็ตาม
ดังเช่นว่า
- วิตกกังวลว่าตนเองอาจจะเป็นผลให้คนอื่นๆมีอันตราย
- กลัวการปนเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยซ้ำๆว่าตัวเองทำบางอย่างไม่ถูกหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ต้องการเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้บางสิ่งบางอย่างอยู่ในต้นแบบที่ "ถูก" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความนึกคิดพวกนี้อาจจะทำให้กำเนิดความรู้สึกไม่สบายใจ ความกลัว ความรู้สึกตัวว่าตัวเองผิด หรือความกลุ้มใจอย่างยิ่ง
Compulsions เป็นยังไง?
Compulsions เป็นความประพฤติปฏิบัติหรือพฤติกรรมด้านจิตที่บุคคลรู้สึกว่าจำเป็นต้องทำใหม่ ที่จะตอบสนองต่อความคิดหรือความรู้สึกบางสิ่ง หรือเพื่อเป็นการป้องกันและไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นต้องเป็นความประพฤติปฏิบัติที่คนอื่นๆเห็นเสมอ บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือกระบวนการทำบางสิ่งบางอย่างบ่อยๆภายในความนึกคิด ดังเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทวนความทรงจำซ้ำๆ
OCD ไม่ได้คือเพียงแต่ "เป็นคนถูกใจความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" อาการ OCD แม้กระนั้นเป็นรูปแบบของความนึกคิดและก็การกระทำที่สามารถกระตุ้นให้เกิดความทุกข์ทรมานและรบกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ และก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือความประพฤติปฏิบัติที่ไม่เหมือนกัน
ความนึกคิดหรือความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจที่เกิดซ้ำ
บางคนอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้ว่าจะบากบั่นหยุดคิด แม้กระนั้นก็กลับมาอีกความคิดเหล่านี้อาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่ได้อยากคิด รวมทั้งบางทีอาจขัดกับความเชื่อหรือค่าความนิยมของตน ก็เลยทำให้เกิดความรู้สึกกลัว รังเกียจ รู้สึกไม่ถูก หรือไม่สบายใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้แปลว่าพวกเราต้องการทำสิ่งนั้นจริงๆ
เพราะเหตุว่ามันเป็นเพียงแค่ความคิด และก็เราสามารถเลือกได้ว่าอยากจะลงมือกระทำหรือเปล่า
ดูแลตนเองเบื้องต้นเมื่อมีความคิดหรือความประพฤติปฏิบัติซ้ำๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการรับมือ แม้กระนั้นไม่ควรใช้แทนการวัดหรือการดูแลรักษาจากผู้เชี่ยวชาญ อาการ OCD โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออาการเริ่มรบกวนชีวิต
สิ่งที่บางทีอาจช่วยได้ในเบื้องต้นคือการสังเกตตนเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังนี้
"ความคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"ในขณะนั้นฉันทำอะไรเพื่อตนเองกระปรี้กระเปร่าขึ้น?"
"ความประพฤติปฏิบัตินั้นช่วยได้เพียงชั่วครั้งชั่วคราวหรือไม่?"
ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้สำหรับการพูดคุย ปรึกษานักจิตวิทยา OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) ปรึกษาอาการกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญได้ แล้วก็ช่วยให้มองเห็นรูปแบบของปัญหา นอกจากนี้ การนอนให้พอเพียง กินอาหารอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายตามสมควร แล้วก็จัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการดูแลรักษาสุขภาพโดยรวม ถึงแม้สิ่งพวกนี้จะไม่ได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบตัวเพื่อเชื่อมั่น เนื่องจากว่าในบางคนพฤติกรรมสืบหาความมั่นใจบ่อยๆอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของวงจรความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจได้
สิ่งจำเป็นกว่าการนับจำนวนครั้ง เป็นกระบวนการทำความเข้าใจว่าเกิดแนวคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา ความประพฤตินั้นมีบทบาทอย่างไร รวมทั้งทั้งหมดกำลังสร้างความทุกข์ทรมานหรือรบกวนชีวิตเยอะแค่ไหน
แม้คุณมีความคิดว่าความคิดหรือการกระทำที่ถูกกล่าวมาแล้วเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลาเยอะขึ้นเรื่อยๆ หรือทำให้ต้องเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดพูดคุยกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ บำบัด OCD ด้านของสุขภาพจิต จะช่วยให้ได้รับการวัดอย่างเป็นระบบ รวมทั้งสามารถร่วมกันคิดแผนจัดการรวมทั้งต่อกรที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ ถ้าหากยังคลุมเคลือในอาการที่เป็นอยู่ ควรทำนัดแนะหารือผู้ที่มีความชำนาญ เพื่อได้รับคำเสนอแนะเเละกรรมวิธีการรับมืออย่างเหมาะควร
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
คลิ๊กอ่านรายละเอียด บำบัด OCD ได้ตามนี้ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)